خانه / سرگرمی / فال حافظ

فال حافظ

فال حافظ

ای حافظ شیرازی تو محرم هر رازی… حتما شما هم بارها این جمله معروف را شنیده اید. یکی از نام آشناترین و معروف ترین فال ها در میان ایرانیان فال حافظ است. فال کلمه ای عربی با معنی بخت و طالع است که در زبان پارسی به معنای شگون می باشد. در واقع مردم برای این فال می گیرند که از درستی یا نادرستی کاری که قصد انجام آن را دارند مطلع شوند. امروزه در خانه بیشتر ایرانی ها یک کتاب فال حافظ پیدا می شود. برخی هم با پیشرفت علم و تکنولوژی را کتاب را به صورت فایل های الکترونیکی یا در قالب اپلیکیشن بر روی گوشی موبایل خود دارند و اقدام به گرفتن فال حافظ می کنند.
ما هم بر آن شدیم تا مقاله ای تحت عنوان فال حافظ  برای شما عزیزان جمع آوری کنیم و در آن از زندگی نامه حافظ شیرازی گرفته تا نحوه فال گرفتن توسط کتاب غزلیات او را برای شما توضیح بدهیم.

فال حافظ

تاریخچه فال حافظ

در میان ایرانیان رسم است که وقتی برای انجام کاری دچار شک و تردید می شوند و در دوراهی قرار می گیرند، یا با اصول مذهبی و از افراد مختصص درخواست استخاره می کنند یا به روش های مختلف فال می گیرند. استخاره کمی بحثش متفاوت است، هم با تسبیح و هم قرآن قابل انجام دادن است. بهتر است این کار راه خودتان انجام ندهید و به افراد مومن و خبره بسپاریدش. همچنین برای انجام هرکاری استخاره یا فال گرفتن درست نیست. یکی از معتبر ترین روش های فال گرفتن هم مراجعه به فال حافظ می باشد. مردم ایران با اعتماد به این فال معتقد هستند که برخی امور را می توان با فال حافظ پیش بینی کرد. اما آیا واقعا می توان به آن اعتماد نمود؟ این کار واقعا راهبردی است یا صرفا جنبه سرگرمی دارد؟
در طی چند قرن گذشته از ولادت خواجه شمس الدین تا به امروز از فال حافظ بسیار استفاده شده و اگر درست بودن آن به اصطلاح از روی شانس می بود در طی چند قرن محال بود که تکرار شود. پس از قدمت فال حافظ متوجه راستی آن می شویم. با اینکه نمی توان این مسئله را شانسی رقم زد ولی دلیل علمی و محکمی هم برای اثبات آن وجود ندارد؛ اما تا به حال نیز کسی نتوانسته مسائل ماورایی و معجزه را هم اثبات کند. همچنین این مسئله بر استجابت دعا و قبولی آروزها از سمت خداوند نیز صدق می کند. وقتی خداوند علت و سبب برواردن حاجت شود هیچ قدرتی نمی تواند جلوی آن را بگیرد. بنابراین دلایل می توان گفت که فال حافظ هم از این قضیه پیروی می کند.
فال یک کلمه عربی متداول است با این حال از آن در قرآن استفاده نشده و دارای دو معنی خوب و بد است. اگر فال شخص خوب بیاید به آن مروا می گویند، اما اگر فال شخص خوب نیاید به آن مرغوا می گویند. دلیل انتخاب این نام این بود که در گذشته با استفاده از صوت و جهت پرندگان فال گرفته می شد.

همچنین بخوانید :
طرز تهیه قهوه ترک
فال حافظ

فال گرفتن در دین مبین اسلام

در اسلام بر واژه فال نیک زدن بسیار تاکید شده است بدین معنا که همواره گفته شده فال نیکو بزنید که امیدوارانه و با کامیابی زندگی کنید نه این که با فال بد زدن باعث ناامیدی و رنجش شوید. بد به زبان آمد در اسلام مکروه به شمار آمده و همواره بر مثبت اندیشی تاکید شده است. همان طور که اشاره شد در کنار فال حافظ گرفتن، استخاره نیز یک روش مرسوم است. معنای استخاره طلب خیر بوده و در هنگامی که پس از اندیشیدن و مشورت کردن، اگر شخص برای انجام کاری به نتیجه نرسید می تواند نزد عالمی برود تا از خداوند برای او طلب خیر و منفعت کند و با مشورت کردن با خداوند به او نشان دهد که آیا کار مورد نظر را انجام بدهد یا خیر. عمل به استخاره در اسلام واجب نیست و می توان برخلاف آن عمل کرد اما عواقب آن به پای خود شخص خواهد بود.

فال گرفتن در میان ایرانیان

فال حافظ hبتدا به ساکن مختص ایرانیان است چراکه برگرفته از کتاب غزلیات شاعر نامی و خوش آوازه ایرانی خواجه حافظ شیرازی است. ایرانی ها بر حسب آئین و آداب و رسوم سنتی خود در برخی روزهای سال و اعیاد باستانی به گرفتن فال حافظ مشغول می شوند. روزهایی مانند عید نوروز، شب یلدا و… کتاب دیوان حافظ را بر روی خود می گشایند و تفألی به کتاب حضرت حافظ می زنند. روش کار به این صورت است که بزرگ خانواده کتاب دیوان را آورده و شروع به گرفتن فال حافظ می کند. ابتدا باید برای شادی روح لسان الغیب صلواتی فرستاده و یا فاتحه ای خوانده شود، آنگاه فال گیرنده در ذهن خود به اصطلاح نیت می کند و به طور تصادفی صفحه ای از کتاب را می گشاید و سپس شروع به خواندن می کند. در قرن های پیش و گذشته های دورتر معتبر بوده که بر کتاب مثنوی مولوی و نیز کتاب شاهنامه فردوسی هم تفأل می زده اند که امروز چنین کاری دیگر رواج ندارد. البته نه فقط در میان ایرانیان بلکه در یونان و رم قدیم هم فال زدن بر آثار هومر و ویرژیل هم امری مرسوم بوده است.

فال حافظ

فال حافظ در میان حکما و پادشان در تاریخ ایران

حافظ در اشعار خود حدود 7 یا 8 بار از واژه فال به نحوی استفاده کرده که نشان دهنده اعتقاد عمیق خود او به این مسئله است. در تاریخ ایران نیز بارها پیش آمده که سلاطین و پادشاهان با گره افتادن در کارشان مشغول به گرفتن فال حافظ شده اند و راهکار خود را برای انجام امورات شان از کتاب حافظ برگرفته اند. به عنوان مثال در زمان شاه طهماسب روزی اتفاق می افتد که او انگشتر خود را گم می کند و از این واقعه بسیار ناراحت می شود. دستور می دهد دیوان حافظ را بیاورید که شاید به کمک حضرت حافظ انگشتر گم شده پیدا شود. پس از به جای آوردن آداب فال حافظ کتاب را می گشاید و شعری مرتبط می یبیند که چنین است: دلی که غیب نما هست و جام جم دارد***زخاتمی که دمی گم شود چه غم دارد
ناگهان شاه طهماسب از تعجب این که چقدر این شعر با نیت او همخوانی دارد دست هایش را بر روی زانویش می زند و حس می کند شی زیر دست اوست. نگاه می کند و انگشترش را در لا به لای لباسش می یابد.
در حکایتی دیگر شاه عباس نیز پس از فتوحات گسترده ای که داشته تصمیم می گیرد تا به تبریز هم حمله کند، چرا که احساس می کرد هنوز کار فتوحاتش به پایان نرسیده و باید آن را گسترده تر کند. برای لشکرکشی به تبریز کمی دچار شک و تردید می شود و تصمیم می گیرد فال حافظ بگیرد تا راه گشای کار شود. پس از تفأل زدن این بیت آشکار می شود:
عراق و فارس گرفتی به شعر خوش حافظ***بیا که نوبت بغداد و وقت تبریز است
شاه عباس بسیار حیرت زده شد از این که این بیت به صراحت از فتح تبریز سخن گفته است. پس با اطمینان تمام این کار را انجام می دهد و موفقیت دست می یابد.

همچنین بخوانید :
تعبیر خواب افتادن دندان از حضرت یوسف
فال حافظ

آیا می توانیم خودمان فالی که گرفته ایم را تفسیر کنیم؟

ایهام در سروده های لسان الغیب شیرازی بسیار به چشم می خورد و این چند وجهی بودن، تفسیر فال توسط افراد مبتدی را که با شعر آشنایی چندانی ندارند سخت می کند. این که فال شما خوب آمده یا بد باید با دقت در کلمات به کار برده شده در شعر به دست آید. برخی از این ابیات و سروده ها کاملا واضح هستند و شما بر اساس نیت خود می توانید بیت تعیین کننده را بیابید، چراکه برخی مصرع ها دقیقا خوب یا بدشان قابل تشخیص است. به هرحال اگر از تعبیر بیت خود عاجز بودید می توانید این کار را به افراد ماهرتری بسپارید.

نگاهی به درست یا نادرست بودن فال حافظ

در مورد این موضوع بحث های فراوانی وجود دارد که آیا واقعا این فال زدن ها و پیشگویی ها واقعی بوده یا فقط بر حسب شانس است. دکتر عبدالحسین زرین کوب و کیوان سمیعی در این رابطه نظرات قطعی خودشان را بیان کرده اند. آن ها در این مورد اتفاق نظر داشته اند و مخلص کلامشان این بوده درست است برخی اشار و فال های دیده شده دقیقا همان نیت مد نظر شخص بوده اما این ها کاملا اتفاقی بوده و هیچ ارتباطی به سر و اسرار و غیب گویی حافظ ندارد. از نظر ایشان فال حافظ صرفا برای پناه بردن انسان به مسائل حاشیه ای برای دلگرمی و دلجویی دادن به خود است و اساس دیگری ندارد. چرا که حافظ نیز یک انسان معمولی بوده و از رفع نیازها و حل مشکلات روزمره زندگی اش هم عاجز بوده است. حتی در برخی شعرهایش گله از دریافت دیر هنگام حقوقش گله می کند.
در پاسخ به این صحبت ها بهاء الدین خرمشاهی نقل می کند: با این که این دو بزرگوار از نویسندگان و دانش پژوهان بزرگی هستند اما آیا می توان به عوالم غیب اعتقاد داشت اما به حافظ شیرازی اعتقاد نداشت؟
آیا این اتفاقی است که با فال حافظ گرفتن و دیدن جواب منطقی و کاملا مناسب با نیت شخص، این مورد را امری اتفاقی دانست؟ با این که قرن ها از نوشتن این اشعار می گذرد اما سروده های حافظ بسیار پر مضمون و پر محتوا بوده و در هر دوره ای از زندگی افراد مختلف با گرفتن فال به جواب درست رسیدن نمی تواند اتفاقی باشد.
به هرحال برای سخن آخر در مورد این موضوع باید گفت که هرشخصی که دعا کرده و چندین بار دعایش به استجابت رسیده دلیل بر این نیست که هر دعایی کند مستجاب بشود، یا این که شخصی چند بار خواب های مختلف دیده و خوابش به درستی تعبیر شده دال بر این نیست که هر خوابی ببیند باید به واقعیت برسد. در مورد فال هم همینطور است شاید همیشه فالی که شما می گیرید تعبیر درستی نداشته باشد؛ اما مقصود این است که با در دست گرفتن کتاب و گرفتن فال حافظ می توان به صورت معنوی با روح حافظ ارتباط برقرار کرده و جویای احوال و کار خود شد وگرنه همان طور که خود حافظ هم اشاره کرده عوالم غیب اسراری دارند که از ابتدا پنهان بوده و پنهان نیز خواهند ماند.

همچنین بخوانید :
بهترین روش درس خواندن چیست

مختصری درباره حافظ شیرازی

خواجه شمس الدین محمد بن بهاء الدین معروف به حافظ در قرن هشتم هجری می زیسته است. تاریخ دقیق تر ولادت او را در سال 727 هجری بیان کرده اند هرچند بازهم در این تاریخ اما و اگرهایی است. حافظ بیشتر اشعارش را در قالب غزلیات سروده است. وی یکی از تاثیرگذار ترین شاعران به شمار می آید که بر روی شعرای پس از خود بسیار تاثیر گذاشت. شهرت حافظ به قدری بر سر زبان ها افتاد که در قرن 18 و 19 بیشتر شعرهای او به زبان های مختلف اروپایی ترجمه و رواج پیدا کرد. بدین ترتیب این شاعر خوش نام ایرانی در مجالس و محافل غربی ها نامش بر سر زبان ها افتاد. بزرگداشت لسان الغیب ایرانی روز 20 مهر ماه را هرسال در آرامگاهش در شهر باصفای شیراز برگزار می شود و در آن بسیاری از عاشقان، دوستداران و پژوهشگران ایرانی و خارجی از کشورهای مختلف دنیا حضور به عمل می آورند و علاوه بر مراسمات مختلف اقدام به گرفتن فال حافظ می کنند تا تفألی بر آن زده باشند. در تقویم شمسی این روز با نام بزگداشت حافظ نام گذاری شده است.
متاسفانه در زندگی نامه پدران، اجداد، اقوام و خانواده این شاعر بزرگ و خوش آوزه اطلاعات دقیقی در دسترس نیست. همان طور که از نامش پیدا است به احتمال زیاد اسم پدرش بهاء الدین بوده و مادرش نیز اصالتی کازرونی داشته است. در این میان اشعار زیبایی که حافظ از خود به جای گذاشته و امروزه بیشتر مردم از آن برای گرفتن فال حافظ استفاده می کنند، یک سری از ویژگی ها و خصوصیات خود را در آن ها بیان کرده است که تنها منبع معتبر و موثق برای شناخت او از زندگی خصوصی اش می باشد. آنچه که دیگران از زندگی نامه حافظ نقل کرده اند و در ذهن مردم جای گرفته، بیشتر تخلیات افسانه ای بوده که توسط عوام بر سر زبان ها افتاده و نشر شده است. اما آنچه از منابع معتبر نقل شده اشاراتی که در دیوان اشعار او آمده، نشان می دهد که حافظ از نظر موقعیت مالی خانواده در سطح متوسطی در هنگام به دنیا آمدن قرار داشته و این امر از آنجایی مشخص می شود که درس خواندن و تحصیل علم معمولا در دو قشر جامعه بیشتر امکان پذیر بوده که شامل اقشار متوسط و مرفه جامعه می شده است. دلیل معروف شدن خواجه شمس الدین به حافظ این است که او در دوران نوجوانی توانسته کتاب قرآن مجید را با 14 روش مختلف حفظ کرده و از آن پس به این لقب مشهور شد.
خواجه شمس الدین در دوران حکومت ابواسحاق اینجو معروف به شاه شیخ، به درون دربار راه یافت و به احتمال زیاد به دیوانی مشغول شده بود. حافظ در قطعه شعری دارد که با این مطلع شرو می شود: ” خسروا دادگرا شیردلا بحر کفا *** ای جلال تو به انواع هنر ارزانی ” برادر شاه شیخ ابواسحاق را که نامش شاه جلال الدین مسعود بود، مورد خطاب قرار داده و در لا به لای آن قطعه شعر یاد کرده است که حدود 3 سال برای آن ها در دربار کار کرده است. با توجه به سالی که شاه مسعود بر شیراز حکومت می کرده می توان دریافت که حافظ در ایام جوانی اش در دربار مشغول به کار بوده است. او در دوران زندگی خود در دربار چهار پادشاه از شاهان آل مظفر راه پیدا کرده است. تمام این روایات نشان از این دارد که شغل اصلی خواجه حافظ صرفا شاعری نبوده و به کارهای دیگری نیز مشغول بوده است. این گفته با استناد به برخی اشعار او در مورد درخواست کردن حافظ برای گرفتن حقوقش بیان شده است.
همان طور که برای تاریخ تولد حافظ بین مورخین اختلاف نظرات فراوانی وجود دارد، در مورد تاریخ وفات وی نیز اختلافاتی ولو کمتر دیده می شود. به هرحال بیشتر آن ها روی سال 792 اتفاق نظر دارند.

همچنین بخوانید :
دلایل روانشناسی عاشق شدن
فال حافظ

اولین فال گرفته شده با کتاب حافظ

خواجه شمس الدین در شیراز چشم به جهان گشود و در همان شیراز نیز چشم از جهان فرو بست. هنگام دفن و خاکسپاری وی، برخی مخالف این بودند که به روش اسلامی به خاک سپرده شود چرا که در اشعارش از می و میخانه سخن به میان آورده بود. اما دوستداران او پیشنهاد دادند که با تفأل به کتاب خودش و گرفتن فال حافظ تصمیم بگیرند که چه کاری کنند. هنگام گرفتن فال حافظ این بیت نمایان شد:
قدم دریغ مدار از جنازه حافظ *** که گرچه غرق گناه است، می رود به بهشت
پس از دیدن این بیت مخالفان او ساکت شدند و بعدها نیز باعث شد تا دهان بدخواهان او برای همیشه خاموش بماند.
هم اکنون آرامگاه لسان الغیب در حافظیه شیراز قرار گرفته و در مکانی پر از سرسبزی و بوی خوش گل های رنگارنگ است که مزین به اشعار زیبای خودش شده و یکی از مهم ترین جاذبه های گردشگری شهر شیراز به شمار می رود. جوان ها بر سر مزارش می نشینند و به گرفتن فال حافظ مشغول می شوند. حافظ به عنوان یک چهره محبوب و حتی مذهبی ( به دلیل از بر بودن قرآن به 14 روایت مختلف) در ذهن مردم ایران جای گرفته و در طول سال و فصول مختلف به زیارت آرامگاه او می روند و با کتاب غزلیاتش مشغول به گرفتن فال حافظ می شوند. ایرانیان به قدری برای این شاعر بزرگ احترام قائل هستند که حتی برای رفتن به مزارش خیلی ها وضو می گیرند و کفش های خود را در می آورند. در گذشته نیز آرامگاه حافظ بر پشت سکه ها یا اسکناس ها حک می شد.

همچنین بخوانید :
قهوه اسپرسو چیست و چه ویژگی هایی دارد

اعتقاد حافظ به فال

برخی معتقد هستند که حافظ با از اسرار غیب آگاه بوده است و به همین دلیل در اکثر مواقع با گرفتن فال حافظ جواب های واضح و روشنی به دست فال گیرنده داده می شود. اما در این میان مخالفانی نیزبرای این قضایا وجود دارند. در صحبت با برخی اساتید گفته شد که شخصی همواره فال حافظ می گیرد وبه جواب درستی هم می رسد، در مقابل کسی که بدون اعتقاد این کار را کرده و پاسخ صحیحی هم دریافت نمی کند، علت در باورهای ذهنی طرف مقابل دارد. از لحاظ روانشناسی نیز اثبات شده اگر با ریشه ذهنی و قلبی قوی دست به انجام کاری زده شود نتیجه مثبت آن هم دریافت می شود. حال در مورد فال حافظ نیز همین گونه است.
اگر به اشعار حافظ دقت کنید در میان سروده ها کلمه فال بسیار مشاهده می شود و نشان دهنده اعتقاد خواجه شیراز به این امر است. لسان الغیب لقبی است که ایرانیان پس از چندین سال که از فوت خواجه گذشت آن را برای حافظ برگزیدند چرا که معتقدند خواجه شمس الدین با عالم بالا سر و سری دارد و در سروده هایش از عالم غیب و رازهای نهان سخن گفته در حالی که در برخی از اشعار شاعر به این نکته اشاره شده که اشخاص از عالم و اسرار غیب ناآگاه هستند. در این میان همواره موافقان و مخالفان زیادی وجود دارند که دیدگاه های مختلفی در مورد این موضوع دارند. اما همان طور که در بالا اشاره شد این  باور ذهنی و قلبی خود مردم است که باعث می شود فال حافظ برای شان درست باشد یا خیر. به هرحال تاثیر عجیب شعرهای حافظ در فرهنگ و باور ایرانیان قدرت زیادی دارد و دوستداران این شاعر نامی روز به روز در حال گسترش است زیرا توانمندی حافظ در سروده هایش به قدری زیاد است که هیچگاه رنگ و بوی کهنگی به خود نمی گیرد.

همچنین بخوانید :
چگونه در یک جمع سخنرانی کنیم

معرفی کتاب دیوان حافظ

خواجه حافظ بیشتر سروده هایش غزلیات است. او چیزی حدود 500 غزل و دو مثنوی سروده و باقی اشعار قصیده و قطعه و چند رباعی است. ارزش کتاب دیوان حافظ از اینجا بیشتر مشخص می شود که تا به حال نزدیک به 400 شیوه این اشعار را به زبان های مختلف در کشورهای همسایه مانند افغانستان و پاکستان، کمی دور تر در هند و حتی درغرب به چاپ رسانده اند.
لسان الغیب را محبوب ترین و خبره ترین شاعر فارسی زبان غزل سرا معرفی کرده اند. غزل تاحدودی مختص وصف عاشقی و ترانه و سرود می باشد. البته حافظ در کنار سروده های عرفانی و عاشقانه، در تک بیت سرودن نیز بسیار چیره دست بوده و اشعار خاص و بامحتوایی سروده است. حافظ برخی از شعرهایش را از آیات قرآن الهام گرفته و تاثیر بسزایی در ساختار این سبک از شعر گذاشته است.
در مورد رباعیات نیز با اینکه دلنشین هستند اما به پای غزلیات او نمی رسند. هرچند بعضی از آن ها را نیز تردید دارند که از سروده های حافظ باشد.
شاعر از کلمات خاصی در سروده هایش به وفور استفاده می کرده که معنی و مفهوم خاصی را به مخاطب برساند. البته در شعر شاعران پیش از حافظ هم این واژگان به سروده ها راه یافت بود. کلماتی مانند رند و صوفی که صرف نظر از معنای لغوی آن ها باید با مطالعه در احوال ادبیات عرفانی به دنبال مفهوم آن ها بود.

اشتراک گذاری 

Share on whatsapp
Share on telegram
Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on email
Share on linkedin

امتیاز شما ؟      ستاره ها از راست به چپ

[ratings]

همچنین ببینید

روش های مطالعه صحیح

روش های مطالعه صحیح

اولین مورد از روش های مطالعه صحیح عبارت است از مطالعه ی کلی متن، که یکی از کارآمدترین روش ها در به خاطر سپاری اطلاعات در ذهن می باشد که همچنین توسط «دکتر جورج» دانشمند علم عصب شناسی مورد مطالعه ی ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *